INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Julian Józef Dobryłowski  

 
 
1758 lub 1760 - 1825-03-13
Biogram został opublikowany w latach 1939-1946 w V tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dobryłowski Julian Józef (1758 lub 1760–1825), ksiądz, bazylianin prowincji polskiej, a od r. 1796 prowincji galicyjskiej. Urodził się w miasteczku Zinkowie na Podolu z ojca Michała, miejscowego unickiego proboszcza i dziekana, i z matki Tacjany. Do bazylianów wstąpił 19 VII 1778, śluby zakonne złożył 20 VII 1779, po otrzymaniu święceń kapłańskich (1784) przez 2 lata (1784 i 1785) nauczał fizyki w szkole bazyliańskiej w Szarogrodzie, następnie poświęcił się zupełnie pracy kaznodziejskiej i misjonarskiej. Mieszkał w głównych ośrodkach ówczesnej misji zakonu św. Bazylego W., w Zamościu (1786/7), Tryhorach (1788) i Krzemieńcu (1789–95), skąd jako misjonarz ludowy wyjeżdżał na pracę do diecezji lwowsko-halicko-kamienieckiej, łuckiej i kijowskiej. Podczas prześladowania unitów zbiegł z Krzemieńca do Galicji. Dn. 17 I 1796 zatrzymał się u bazylianów w Podhorcach, po czym udał się do Lwowa i przyjęty został do tamtejszej prowincji i do związku kleru archidiecezji lwowskiej. Władza zakonna przydzieliła go do klasztoru podhoreckiego, a metropolita dał mu dekret na kooperatora przy głównej cerkwi w Brodach. Tutaj zasłynął D. jako świetny i gorliwy sługa słowa wśród wiernych obu obrządków całej tej okolicy. Dn. 5 I 1800 na własną prośbę przeniesiony został do klasztoru św. Jerzego we Lwowie w charakterze kaznodziei, ale już 1 I 1801 znowu powrócił do Podhorzec objął administrację klasztoru i sprawował ją do 1 IX 1803. Dn. 7 IX 1803 wyjechał do Uhernik (Babianki) na przełożonego klasztoru, podlegającego kasacie, i na pracę duszpasterską tamże. Z Uhernik (1810) odszedł do Żółkwi na kaznodzieję, stąd 1 IX 1812 na rezydencję do Krechowa, wreszcie 25 II 1815 został rektorem klasztoru i szkoły w Buczaczu. Od r. 1818 był równocześnie przełożonym i rządcą klasztorów w Sokulcu, Zadarowie i Babiance, skoncentrowanych przez rząd w jeden klasztor i oddanych wraz z majątkiem klasztorowi buczackiemu w posiadanie. Jako rektor zdziałał dużo dla Buczacza bazyliańskiego, m. i. rozpoczął racjonalną gospodarkę ogrodową (na tzw. Lewadzie), urządził estetyczną i wygodną galerię i podwórze przed cerkwią i klasztorem, zrestaurował cerkiew, rozbudował szkołę, sporządził statuę Matki Boskiej i św. Onufrego. Z wdzięczności i w uznaniu zasług władza zakonna zaproponowała D-go na opata żółkiewskiego i usilnie kandydaturę jego popierała. Niestety 26 II 1821 tknięty paraliżem, początkowo z tytułem rektora, następnie zaś (1823) zupełnie zwolniony od obowiązków rektorskich, udał się D. w celach kuracyjnych do majątku klasztornego w Zielonej, gdzie 13 III 1825 życie zakończył. D. miał szczególniejsze zdolności kaznodziejskie i poprawnie władał językami łacińskim, polskim, przede wszystkim zaś ruskim. Drukiem ogłosił Nauki parafialne, na podstawie których wszedł do historii literatury ruskiej. Oprócz tego zajmował się poezją, a jako poeta, piszący poprawną mową ruską jeszcze przed ks. M. Szaszkiewiczem, a nawet przed I. Kotlarewskim, uważany być może za twórcę literatury narodowej i za pierwszego pisarza odrodzonego piśmiennictwa Rusi galicyjskiej. Poezje D-go tłumaczone na język polski wydawano we Lwowie, Wilnie i Krakowie, harmonizowano do śpiewu i muzyki. Pełnego wydania jego poezji nie mamy. Jedyny autentyczny egzemplarz, zawierający najwięcej wierszy D-go, znajduje się w rękopisie u bazylianów lwowskich.

 

Pisma D-go. I. Prozą: Nauky parochiałnija na nediły y swiata (Poczajów 1792). O nich zob. Lewicki J., Grammatik der ruth. Sprache, Przemyśl 1834 s. XVII, Anhang 44–6; Wagilewicz J., Zamitky o ruskoj liter., »Dnewnyk Ruskij«, Lw. 1843, 153; »Hał. Liter. Sbornyk«, Lw. 1863, I 176; Pełesz J., Geschichte der Union, Wien 1880, II 1073; Barwinskyj A., Ohlad ist. ukr.-r. liter., Lw. 1901, s. LXVIII; tenże, Ist. ukr. liter., Lw. 1910, s. CI; tenże, Ist. ukr. liter., Lw. 1920, I 253, 256; Woźniak M., Ist. ukr. liter., Lw. 1924, III 104; tenże, Stare ukr. pyśmenstwo, Lw. 1922, 471; Slipyj J., Św. Josafat K., Lw.–Żółkiew 1925, 103; »Zapysky Szewczenki«, CXXV 51, CXXXI 249. – II. Wierszem: Spiwannyk J. D-ho (Rkp. B. bazylianów we Lw.); Piosnki i arie J. Prochaski 1820 A. W. s. 118 (rkp. B. bazyl. we Lw.); Wacław z Oleska, Pieśni polskie i ruskie, Lw. 1833, 88, 90, 91, 93, 360; Lipiński K., Muzyka do pieśni, Lw. 1833, nr 18 i 20; »Znicz« (I. J. Kraszewskiego), Wil. 1835; »Bojan«, Lw. 1838; »Radegost«, Wil. 1843; Kolberg O., Wołyń, Kr. 1907, nr 62. – Ukr. Zah. Enc. I 1114; Catalogus OSBM, Poczajów 1782; Ołeksow N., Jeszcze o naszom predmeti, »Słowo«, Lw. 1862, nr 4 i 5; Barącz S., Pamiątki buczackie, Lw. 1882, 123; Hołowackij J., Zam. i dopołn. ko statiam h. Pypina, Wil. 1888, 22; Barwinskyj A., Ohlad narod. liter., Lw. 1898, s. VII; Szczurat W., Ukr. propowidnyk i poet, »Świt«, Lw. 1906, 58–60; tenże, »Świt«, Lw. 1907, 79; Studynskyj K., Koresp. J. Hołowaćkoho w l. 1835–49, Lw. 1909, 323; Franko I., Narys ist. ukr.-r. liter., Lw. 1910, 103; Wierzbowski T., Raporty gener. wizytatorów z r. 1784, W. 1911, z. 27 s. 90, z. 28 s. 30; Woźniak M., Ist. ukr. liter., Lw. 1924, III 359; Ukr.-ruśkyj Arch., Lw. 1920, XIII–XIV 65; »Analecta OSBM« I 177–8; »Nywa«, Lw. XVII (1922) 195; XVIII 239; XXII 454; Ołeksandrowycz M., Ist. now. ukr. pyśm., Stanisławów 1938, 4; Cathal. alphab. 718 (rkp.); Catalogus Relig. OSBM. 1804 per alphabetum cognominum compositus (rkp.); Liber ordinandorum V, nr 624 (rkp.); Akta do hist. misjonarzy ZSBW. (rkp.); Kronika mon. w Podhorcach, II 257–62, 264–8, 283 (rkp.); Acta Collegii Buczacz OSBM. (1772–9, 1815–39) 55, 245–9 (rkp.); Kronika mon. buczackiego (1751–1879), 6–10, 14 (rkp.); Libri mortuorum (rkp.).

Ks. Józefat Skruteń ZSBW.

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.